Czy można postawić w stan upadłości spółkę jawną? Otóż spółka jawna, podobnie jak spółka z o.o., posiada zdolność upadłościową (art. 5 ust. 2 ustawy), a ogłoszenie upadłości może nastąpić z tych samych przyczyn (art 11 ust. 2 ustawy stosuje się do osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, np. spółek osobowych). Przepisy ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze nie wprowadzają co do zasady odmiennych regulacji dla wskazanych typów spółek. Pewne odmienności wynikają jednakże z charakteru obu spółek, spółka jawna jest bowiem spółką osobową, a spółka z o.o. – spółką kapitałową. Pierwszą różnicą jest krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

W przypadku spółki jawnej uprawnieni do złożenia takiego wniosku są także jej wspólnicy odpowiadający za zobowiązania spółki bez ograniczeń, całym swoim osobistym majątkiem (art. 20 ust. 2 pkt 1). Podobnie we wniosku o ogłoszenie upadłości spółki jawnej należy wskazać imiona i nazwiska oraz miejsce zamieszkania wspólników jak wspomniano wyżej odpowiadających za zobowiązania ich spółki bez ograniczenia. W spółce z o.o. wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki, stąd wskazane obowiązki nie mogą znaleźć do nich zastosowania. Wspólnik ponoszący odpowiedzialność za zobowiązania spółki całym swoim majątkiem (zatem także wspólnik spółki jawnej), będący jednocześnie jej wierzycielem nie może głosować również w sprawach dotyczących układu (art. 197 ust. 2). Inną różnicą jest możliwość połączenia do łącznego rozpoznania spraw upadłościowych prowadzonych wobec wspólników spółki jawnej oraz tej spółki (art. 215 ust. 5 ustawy). W postępowaniu takim sąd wyznacza jednego sędziego-komisarza, syndyka, nadzorcę sądowego albo zarządcę do wszystkich połączonych spraw. Dla każdego z upadłych sporządza się osobne listy wierzytelności oraz plany podziału funduszów masy upadłości, w których z urzędu uwzględnia się zaspokojenie wierzytelności, za które upadli odpowiadają solidarnie. Wynagrodzenie syndyka, nadzorcy sądowego i zarządcy oraz koszty likwidacji pokrywa się proporcjonalnie do wartości masy upadłości każdego z upadłych (art. 215 ust. 1-4).

Należy jednak pamiętać, że upadłość spółki jawnej nie pociąga za sobą automatycznie upadłości jej wspólników. Co więcej, ogłoszenie upadłości spółki jawnej nie uzasadnia uwzględnienia wniosku wspólnika o ogłoszenie jego upadłości, jeżeli wierzyciele spółki nie domagali się zaspokojenia od niego swoich wierzytelności (uchwała SN z 5 sierpnia 2004 r., III CZP 41/04). W zakresie zaś przesłanek ogłoszenia upadłości, postępowania oraz odpowiedzialności karnej osób reprezentujących spółki kapitałowe i osobowe – stosuje się te same zasady.

Zobacz także